Nghệ nhân Đặng Văn Hậu - Người gìn giữ nét đẹp truyền thống

Sinh ra và lớn lên tại làng nghề truyền thống nặn tò he duy nhất tại Việt Nam – làng Xuân La (Phượng Dực – Phú Xuyên – Hà Nội), chính truyền thống tại đây cùng niềm đam mê của bản thân đã thôi thúc người nghệ nhân trẻ Đặng Văn Hậu gắn bó và phát triển nghề nặn tò he quê hương.

Tò he từ lâu được biết đến như một thứ đồ chơi dân gian quen thuộc của trẻ em vùng quê Việt Nam, đặc biệt là Bắc Bộ. Tò he hay được gọi là chim cò, do do các nghệ nhân xưa dùng bột nếp nặn những mâm ngũ quả để phục vụ việc cúng lễ. Tò he cúng xong được chia cho trẻ con chơi, thậm chí có thể đem hấp lên ăn. Ban đầu, tò he có hình dạng những chú chim, cò đơn giản nhưng theo thời gian và để đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của trẻ em nên tò he có rất nhiều hình dạng như nhân vật hoạt hình, hoa lá cây cỏ.

Hiện nay, chúng ta đã quá quen thuộc với hình hình ảnh ông già tóc bạc, râu dài ngồi tỉ mẩn nặn tò he xanh đỏ tím vàng nhiều màu sắc chốn chợ quê, nơi góc phố. Cứ ngỡ rằng chỉ có những ông cụ mới có thể trở thành nghệ nhân nặn tò he thế nhưng thật bất ngờ vì có có không ít những người trẻ đam mê và quyết định gắn bó lâu dài với nghề này, và nghệ nhân Đặng Văn Hậu cũng là một trong số đó.

Đặng Văn Hậu sinh ra và lớn lên tại làng Xuân La – Phượng Dực – Phú Xuyên – TP Hà Nội. Kí ức thưở bé của anh gắn liền với những con tò he đầy đủ kiểu dáng, màu sắc bắt mắt của ông ngoại – nghệ nhân tò he nổi tiếng Đặng Văn Hạ. Cũng chính từ những sở thích ngày nhỏ, cộng với sự chỉ dạy tận tình của ông ngoại, dần dần nghề “nặn con giống” đã trở thành một phần cuộc sống của anh Hậu.

Đặng Văn Hậu

Vào đầu năm 2008, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội ra quyết định về quản lý hoạt động bán hàng rong trên địa bàn Hà Nội, quyết định này ảnh hưởng khá nhiều đến công việc của các nghệ nhân trong đó có cả anh Hậu. Theo anh Hậu chia sẻ “Đã có lúc cảm thấy nhụt chí và định bỏ nghề rồi đấy” nhưng vì nghĩ đến những em nhỏ còn mặn mà với tò he khiến anh lại có động lực. Anh Hậu cũng tổ chức những buổi học dạy nặn tò he cho các em nhỏ tại Mường Khến Hòa Bình, hai lần dạy tại khu đô thị Ciputra Tây Hồ - Hà Nội. Tại các lớp học, số em nhỏ tham gia rất đông, ai cũng hồ hởi vui vẻ bên cạnh đó cũng có những ông bố bà mẹ đến một mình chỉ để mua được tò he về cho con khiến anh rất cảm động.

Để ngày một phát huy hơn nữa làng nghề truyền thống, nghệ nhân Đặng Văn Hậu nói riêng và các nghệ nhân khác nói chung luôn phải cập nhật các nhân vật hoạt hình cho phù hợp thị hiếu của lớp trẻ nên bản thân cũng thường xuyên tìm hiểu phim hoạt hình, nhân vật nào đang được yêu thích. Đồng thời vạch ra những kế hoạch riêng cho bản thân trong việc phát triển nghề.

Anh Hậu tự hào: “Nghề nặn tò he là một nghề thật quý giá. Nó đã nuôi sống cả làng vượt qua những năm tháng khốn khỏ, thời chiến tranh và cả bây giờ. Nhưng hơn thế, điều làm những người con Xuân La chúng tôi tự hào, là vì mình đang là người giữ gìn một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam nói chúng và người Hà Nội nói riêng”.

Trong tất cả những làng nghề truyền thống tại Hà Nội thì làng nghề nặn tò he cũng được coi là một trong những làng nghề phát triển. Tuy nhiên, sự ra đời của nhiều đồ chơi công nghệ, tò he cũng đang đứng trước nguy cơ bị mai một. Việc bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống lại một lần nữa trở thành nỗi trăn trở của tất cả nghệ nhân nặn tò hè như anh Hậu. Dẫu biết rằng nét đẹp văn hóa nào cũng đi kèm theo đó là nỗi lo lắng cho tương lai nhưng hãy luôn giữ cho mình một niềm tự hào và nhiệt huyết để nghề nặn tò he mãi mãi tồn tại với thời gian.

Một số thành tình anh Đặng Văn Hậu đạt được:

Giấy khen do Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tặng do có thành tích xuất sắc tham gia dạy và trình diễn nghệ thuật Tò he năm 2010

Giải nhất thi nặn Tò he do Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch người cao tuổi tổ chức năm 2012

Giải nhất Liên hoa năn Tò he trong Hội chợ Tết tôn vinh làng nghề và hàng nông sản chất lượng cao do Ban Chấp Hành TW Hiệp hội làng nghề Việt Nam trao tặng năm 2013

Giấy khen đã có thành tích xuất sắc trong việc Xây dựng làng nghề truyền thống giai đoạn 2012 – 2013

Danh hiệu “Nghệ nhân Hà Nội” do Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội – Sở Công thương Hà Nội trao tặng năm 2014

Được mời tham dự và giảng dạy tại các lễ hội, hội chợ, triển lãm do Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức

Tham gia giới thiệu văn hóa tò he trong chuỗi các hoạt động tham quan ngoại khóa tới các đại biểu Đại hội đồng liên minh nghị viện Thế giới IPU132 do Việt Nam đăng cai tổ chức.

Tác giả: admin